Machinistenlift valt naar beneden
Tijdens werkzaamheden aan een machinistenlift van een torenkraan is een medewerker van een onderaannemer om het leven gekomen. De lift was eerder stilgezet nadat een mogelijk onveilige situatie was geconstateerd. Het ongeval vond plaats tijdens reparatiewerkzaamheden. Het slachtoffer raakte daarbij ernstig gewond en is later aan zijn verwondingen overleden.
Onze gedachten gaan uit naar zijn familie, naasten en collega’s. Het incident onderstreept eens te meer hoe essentieel voortdurende aandacht voor veiligheid is in de hele bouwsector.
Veilig werken is rand voorwaardelijk bij Heijmans. Het noodlottige ongeval dat op 26 september 2025 heeft plaatsgevonden op het project Spinaker in Tilburg heeft ons diep geraakt.
Wat is er gebeurd?
Op het project was één torenkraan aanwezig, uitgerust met een machinistenlift vanwege de hoogte van de kraan. De machinistenlift was eigendom van een onderaannemer en werd door deze partij beheerd en onderhouden. Deze lift is voorzien van twee kabels: een kabel voor het op en neer bewegen van de lift en een afzonderlijke veiligheidskabel met veiligheidsmechanisme. Het gebruik van een machinistenlift is op grond van de Bouw-CAO verplicht vanaf een bepaalde hoogte, ter beperking van de fysieke belasting.
De dag voor het ongeval constateerde de kraanmachinist een afwijking aan een van de kabels. Hij heeft besloten de lift niet meer te gebruiken en de storing te melden bij de onderaannemer. Deze is de volgende dag ter plaatse gekomen om de betreffende kabel te vervangen. Op enig moment is de lift, met machinist erin, in een vrij val geraakt.
Onderzoeken
De Nederlandse Arbeidsinspectie verricht onderzoek naar de toedracht van dit incident. Heijmans is in dit onderzoek geen partij en heeft daarin geen rol of positie. Over de inhoud en voortgang van dit onderzoek kunnen we daarom geen uitspraken doen. De betrokken lift is door de Arbeidsinspectie in beslag genomen.
Daarnaast heeft Heijmans een eigen intern onderzoek gestart naar de (achterliggende) oorzaken van het incident om beheersmaatregelen te kunnen nemen. Dit onderzoek is in volledige afstemming met de onderaannemer uitgevoerd. Aboma is gevraagd om ons hierbij onafhankelijk te begeleiden.
Directe oorzaken
Ten behoeve van het ongevalsonderzoek is intern een reconstructie uitgevoerd met vergelijkbare materialen en een vergelijkbare machinistenlift. Dit onderzoek heeft ons inzicht gegeven in de vermoedelijke directe oorzaken van de vrije val en het niet functioneren van het veiligheidsmechanisme.
De uitkomst van dit interne onderzoek is gedeeld met de betrokken partijen, zodat gezamenlijk vervolgacties kunnen worden bepaald en herhaling kan worden voorkomen.
Een machinelift zoals hier is toegepast valt onder de Europese Machinerichtlijn. De producent zorgt ervoor dat elke machine voldoet aan deze richtlijn en bijbehorende normen. In dit geval is het niet noodzakelijk om een externe conformiteitsbeoordeling uit te laten uitvoeren, een zogeheten notified body (nobo). Uit onze bevindingen komt naar voren dat de lift mogelijk niet voldeed aan de Machinerichtlijn. Ook lijkt uit ons onderzoek te komen dat de handleiding niet voldoet aan de eisen die hieraan gesteld worden.
Uiteraard zal onafhankelijk onderzoek (Nederlandse Arbeidsinspectie) hier definitief uitsluitsel over geven.
Direct genomen maatregelen
Op de dag van het ongeval is de aandacht in eerste plaats uitgegaan naar de betrokken collega’s. De bouwplaats is direct stilgelegd en er is opvang georganiseerd. Heijmans heeft hierbij samengewerkt met stichting D.O.E.N, wat door de betrokkenen als waardevol is ervaren.
Uit voorzorg heeft Heijmans alle torenkranen en bijbehorende liften tijdelijk stilgezet. Op dat moment was nog niet duidelijk of het ongeval specifiek aan de machinistenlift was toe te schrijven. In de dagen daarna zijn de kranen en de liften van andere merken en typen, na een grondige inspectie, weer in gebruik genomen.
De onderaannemer heeft alle liften van het betreffende merk preventief stilgezet. Deze zijn in een later stadium vervangen door liften van een ander merk en type.
In samenspraak met de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft elke betrokken partij voorafgaand aan de inbeslagname en demontage de gelegenheid gekregen om onderzoek te verrichten op de ongevalslocatie. Heijmans heeft daarbij de kraan digitaal vastgelegd om relevante gegevens veilig te stellen.
Aanbevelingen
Aan de fabrikant van de machinistenlift is aanbevolen om alle eigenaren van dit type lift te informeren over het incident en passende corrigerende maatregelen te nemen.
Aan de gebruikers van machines wordt aanbevolen om bij de inzet van machines de bijbehorende gebruikersinstructie (onderdeel van de handleiding) zorgvuldig te lezen en toe te passen tijdens de werkzaamheden. Als deze ontbreekt of onduidelijk is, bedien dan niet de machine en informeer je leidinggevende.
Daarnaast wordt aanbevolen om bij de aanschaf van machines de bijbehorende handleidingen te toetsen aan de Machinerichtlijn en de geldende normen. Indien handleidingen of machines niet aan de basiseisen van de machinerichtlijn voldoen, dienen deze niet in gebruik te worden genomen en dient de fabrikant hierover te worden geïnformeerd.
Aan de Nederlandse Arbeidsinspectie is aanbevolen om passende vervolgmaatregelen te overwegen, waaronder het (laten) beoordelen van het technische constructiedossiers.
Heijmans blijft de ontwikkelingen rond dit incident nauwgezet volgen en zal waar nodig aanvullende maatregelen nemen om de veiligheid op haar projecten verder te versterken.
Download Go Leereffect van Heijmans (pdf)
Toolboxen en GO Leereffecten Heijmans
