Te veel onveilige situaties ontstaan door een gebrek aan bewust veilig handelen. Met ViA hanteren opdrachtgevers, ontwerpers en opdrachtnemers hetzelfde niveau van veiligheidsbewustzijn en wordt dat de norm. Dat zorgt voor een eerlijke markt (level playing field) en versnelt de omslag naar zichtbaar veilig gedrag op de werkvloer.

De GCVB heeft gekozen voor de Veiligheidscultuurladder om de veiligheidscultuur binnen een organisatie te meten en vergelijken. De bewijsmiddelen vanuit de SCL zijn gebaseerd op de veiligheidscultuurladder van Hudson. Als alternatief bewijsmiddel is ook VCA-MAX beschikbaar voor het MKB (organisaties tot 250 medewerkers).  VCA-MAX geldt niet voor werkzaamheden van ProRail.

Nadat de ondertekenaars van de GCVB eerst zelf aan de slag zijn gegaan met ViA (door zich te laten auditen en certificeren op de SCL), zijn ze ViA als eis gaan stellen in de contracten. 

Zo ontstaat zowel bij opdrachtgevers als opdrachtnemers een gezamenlijke en eenduidige aanpak van alle partijen in de bouwketen, van initiatief tot sloop.

Het verbeteren van houding en gedrag op het gebied van veiligheid vraagt een investering van alle partijen in de bouwketen (van initiatief tot sloop) en van iedereen die in de bouw werkt.

De Veiligheidscultuurladder helpt organisaties intern te groeien op het gebied van veiligheid. Je leert samen, stap voor stap het bouwen en werken met elkaar veiliger te maken en het gesprek daarover aan te gaan. De Veiligheidscultuurladder is gebaseerd op het theoretisch model van Hudson.

Veiligheid is geen checklist, maar wordt geborgd in het gedrag van alle medewerkers en die van samenwerkende bedrijven. 

Omdat veilig werken steeds meer 'van binnenuit komt' merkt je de resultaten van je ViA certificering ook bij de naleving van je veiligheidsmanagementsysteem. Een gedragsaudit is iets anders dan een systeemaudit.

Een volwassenheidsniveau 3 binnen de veiligheidscultuur betekent dat veiligheid structureel en systematisch is georganiseerd. Dit niveau onderscheidt zich duidelijk van Niveau 2, doordat de organisatie de stap maakt:

• Van reageren na een incident → naar incidenten structureel onderzoeken en analyseren
• Van het aanwijzen van schuldigen → naar kijken naar systemen en procedures
• Van top-down zenden → naar gestructureerd communiceren mét ruimte voor feedback en dialoog
• Van minimale naleving van procedures → naar procedures actief en consequent toepassen
• Van ‘veiligheid is iets van het management’ → naar gedeelde verantwoordelijkheid, waarin iedereen bijdraagt en incidenten en afwijkingen meldt.

Vraagt je opdrachtgever van jouw organisatie dat je voldoet aan de ViA-eis? Schakel dan een certificerende instelling in voor een audit. Zij kunnen je adviseren over het meest geschikte bewijsmiddel om aan de eis te voldoen.

• Voor je onderaannemers en leveranciers geldt ook de ViA-eis. Zorg dus dat je die in je inkoopproces geregeld hebt en werk alleen met organisaties die ook voldoen aan de ViA-eis.

• Bedrijven tot 5 medewerkers of contracten tot € 100.000 zijn vrijgesteld.

• Een audit voor veiligheidsgedrag gebeurt op bedrijfsniveau, maar mag ook op projectniveau. 

 
Bewijsmiddelen
Opdrachtnemers, leveranciers, adviesbureaus én opdrachtgevers tonen dit aan met een door de GCVB geaccepteerd bewijsmiddel, volgens onderstaand overzicht.

Lees welke bewijs in jouw geval nodig is in de Handreiking (zie downloads onderaan voor de meest actuele versie).

90 dagen
Organisaties die nog niet beschikken over een bewijsmiddel, krijgen na opdrachtverstrekking 90 dagen de tijd om aan te tonen dat zij voldoen aan de ViA‑eis. Hiervoor geldt als voorwaarde dat zij op het moment van opdrachtverstrekking aantoonbaar een audit op Niveau 3 hebben ingepland bij een certificerende instelling.

NB: wanneer het bewijsmiddel niet tijdig wordt aangeleverd, kan de opdrachtnemer in gebreke worden gesteld en kan het werk worden stilgelegd. Als er geen concreet zicht is op het alsnog voldoen aan de eis binnen zeer korte termijn, kan de overeenkomst worden ontbonden. 

Wanneer een opdrachtnemer delen van het werk uitbesteedt aan Ketenpartners of Leveranciers, blijft hij verantwoordelijk voor het werken volgens het vereiste volwassenheidsniveau (Niveau 3). De Opdrachtnemer moet er daarom op toezien dat deze Ketenpartners en Leveranciers beschikken over een bewijsmiddel waaruit blijkt dat zij minimaal Niveau 3 hebben behaald.

Het initiatief voor deze maatregel komt voort uit de Governance Code Veiligheid in de Bouw. Als een van de eerste stappen is dit initiatief getoetst op draagvlak bij verschillende brancheorganisaties en bedrijven, met name in het MKB.

Op basis van deze toets zijn extra maatregelen genomen ten aanzien van toepassing en bewijslast. Hiermee wordt de evenredigheid geborgd en wordt een ‘level playing field’ gecreëerd. Met deze toevoegingen wordt Veiligheid in Aanbestedingen breed gedragen binnen de sector. Het blijven ontwikkelen blijft ook in het groeipad van ViA een belangrijk aandachtspunt.