Veiligheid als gezamenlijke verantwoordelijkheid - Haskoning ondertekent GCVB

V.l.n.r.: Mario Broos, Bob Demoet, Marije Hulshof en Anton van der Sanden

Internationaal advies- en ingenieursbureau Haskoning heeft haar ambities op het gebied van veiligheid benadrukt met ondertekening van de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB). Veiligheid wordt nog te vaak geassocieerd met helmen en schoenen, terwijl de basis veel eerder wordt gelegd. Veiligheid in het bouwproces wordt in belangrijke mate al bepaald als je nog op kantoor bezig bent met budget, planning en ontwerp. Daarom is het belangrijk dat partijen als Haskoning aansluiten bij de GCVB, hun veiligheidscultuur verbeteren en hun kennis en ervaring delen met ketenpartijen. Marije Hulshof, CEO en Anton van der Sanden, Director Special Projects van Haskoning vertellen waarom het ondertekenen van de Governance Code belangrijk is.

Veiligheid begint aan de voorkant

In de bouw-, infra- en vastgoedsector zijn ketensamenwerking, uniformiteit, scholing en het leren van elkaar belangrijk om de veiligheid en veiligheidscultuur verder te verbeteren. Veiligheid is daarbij geen losse discipline, maar een integraal onderdeel van de hele keten, van ontwerp tot sloop. Juist bij het ontwerp ligt een belangrijke opgave: meer aandacht voor constructieve veiligheid en helderheid over ontwerpverantwoordelijkheid. “Wie is daar nu eigenlijk van?” Die vraag moet niet pas op de bouwplaats worden gesteld, maar aan de voorkant van het proces, benadrukt Anton van der Sanden.

Bouwwerkveiligheid, bouwplaatsveiligheid en omgevingsveiligheid worden immers voor een groot deel vooraf bepaald. In budgetten, planningen, contracten en ontwerpen worden keuzes gemaakt die later direct effect hebben op risico’s in het totale bouwproces. “De veiligheid wordt in belangrijke mate al bepaald als je nog op kantoor zit”. Dat besef groeit, maar vraagt om verdere verankering. Ingenieursbedrijven moeten nadrukkelijker in beeld komen. Lange tijd stonden zij minder op het netvlies in veiligheidsdiscussies, terwijl ontwerpkeuzes cruciaal zijn. Veilig ontwerpen is geen theoretische exercitie; het is directe risicobeheersing. Haskoning geeft het goede voorbeeld, net als eerder Witteveen+Bos en Oosterhoff, door hun veiligheidsambitie expliciet uit te spreken en de Governance Code te volgen.

Leiderschap

Marije Hulshof: “Veilig werken begint met een organisatiecultuur waarin iedereen aanspreekbaar is op verantwoord veilig gedrag”. Mario Broos, voorzitter van GCVB Kerngroep vult aan: “Persoonlijk leiderschap in veiligheid begint bij de CEO, water loopt van boven naar beneden. Als bestuurders veiligheid expliciet prioriteren, volgt de organisatie. Als die intrinsieke motivatie ontbreekt, blijft het bij goede bedoelingen”. Binnen de GCVB treffen CEO’s, directeuren en bestuurders elkaar daarom regelmatig. Anton van der Sanden zal namens Haskoning ook zitting nemen in dit overleg

De kracht van de GCVB

De kracht van de GCVB zit in de verschillende perspectieven aan tafel. Publieke en private opdrachtgevers, ingenieurs, bouwers en installateurs. Allemaal kijken ze anders naar risico’s en verantwoordelijkheden. Dat netwerk zorgt voor een bredere focus en olievlekwerking. “Aanjagen en aandragen” is de kern: het gesprek voeren, kennis vergroten en kunde daadwerkelijk implementeren. Kortom leren van elkaar. “De GCVB is geen formele organisatie met een juridische structuur, maar een samenwerkingsverband op basis van commitment”, legt Bob Demoet, voorzitter GCVB CEO-overleg, uit. 

Marije: “Binnen organisaties betekent veiligheid meer dan regels. Het gaat ook om de zachte kant: cultuur, gedrag en voorbeeldfunctie. Wat vind jij belangrijk? Wat laat je zien? Duty of care betekent dat iedereen veilig thuiskomt. Dat vertaalt zich ook in het dragen van een veiligheidspas, de leuning vasthouden en elkaar aanspreken, oftewel: bewust handelen.”

Veiligheidscultuur

Haskoning opereert nu al op Niveau 3 van de Safety Culture Ladder (SCL) en wil groeien naar Niveau 4. Hiertoe is een intern veiligheidscultuurprogramma gestart. De vier thema’s (veilig reizen, veilig ontwerpen, veilige werkplek en veilig gedrag) illustreren hoe breed veiligheid eigenlijk in een organisatie en het dagelijks functioneren van medewerkers doordringt en in cultuur verankert kan en moet worden. De vraag is steeds: wat kan jíj doen? Anton: “Veiligheid is niet alleen van de veiligheidsmanager. Het is van de ontwerper, de inkoper, de projectmanager en de bestuurder. Het vraagt zowel intern als in de sector om samenwerking en integrale verantwoordelijkheid.”

Lerend vermogen

We kunnen in de sector nog veel van elkaars fouten leren. Dat vraagt om het uitwisselen van kennis en ervaring, om kleine maar concrete stappen vooruit. Niet alleen incidenten analyseren, maar lessen breed implementeren. Stoppen met het blijven herhalen van dezelfde missers.

Haskoning heeft veel internationale ervaring in diverse sectoren. Marije: “In verschillende landen en sectoren bestaan uiteenlopende belevingen en eisen rond veiligheid. Juist daar kunnen we van leren binnen de GCVB en de sector. In internationaal construction management, waar vaak met tijdelijke teams wordt gewerkt, is het borgen van processen essentieel, anders gaat het mis. Die discipline kunnen we ook breder toepassen. Tegelijkertijd mogen we constateren dat we het in Nederland al best goed doen. Maar ‘best goed’ is niet goed genoeg als het gaat om veiligheid in de bouw”.

Leiderschap tonen

Uiteindelijk gaat het om kennis en kunde vergroten én toepassen. Om leiders die zich laten aanspreken. Om een sector die van elkaar leert en niet in eilandjes blijft opereren. Want veiligheid begint niet bij regels. Veiligheid begint bij leiderschap en bij de keuze om het elke dag beter te doen.