‘Aannemers zien steeds meer uniformiteit in de werkwijze van opdrachtgevers’

‘Het gaat niet alleen om de certificering op de SCL, zeggen Martijn Pauwels en Veronique Leijs, provincie Zeeland. ‘Wij willen intrinsiek de cultuur verbeteren. Dat doen we in samenwerking met onze aannemers en gesteund door de politiek.’ 

Toen Pauwels vijf jaar geleden de overstap maakte van veiligheidskundige in de bouw naar de provincie, stond veiligheidsbeleid bij de Zeeuwse overheid nog in de kinderschoenen. ‘Er waren bijna geen veiligheidsprocedures, werkinstructies en beleidsstukken en er waren geen veiligheidskundigen’, zegt hij. Vlak daarvoor was bij werkzaamheden op de Zeelandbrug een fietser om het leven gekomen. Dat was de aanleiding om veiligheid hoog op de agenda te zetten. ‘We hebben een enorme inhaalslag gemaakt. De Arbowet is de basis. Aan de hand daarvan hebben we beleidsstukken en procedures geschreven, werkinstructies gemaakt en gezorgd voor een uniforme manier om veiligheids- en gezondheidsplannen te schrijven. Want dat deed iedereen op zijn eigen manier, er was geen rode draad.’ Sinds een jaar heeft Pauwels een collega, integraal veiligheidskundige Veronique Leijs. Zij adviseren over veiligheidsgerelateerde onderwerpen bij de provincie. Inmiddels werken ze ook met de Safety Culture Ladder. Begin juni 2026 werden ze gecertificeerd. ‘Op papier is 90% geregeld’, zegt Pauwels. ‘Nu werken we aan de vertaalslag naar de praktijk.’

Meer opdrachtgevers

De Safety Culture Ladder mag geen afvinkinstrument worden, stelt Pauwels. ‘We vinden het belangrijk dat er ook draagvlak is onder de aannemers. Daarom hebben we nadrukkelijk samenwerking gezocht met Bouwend Nederland.’ Navraag bij Bouwend Zeeland leerde dat veel aannemers al met de Safety Culture Ladder werken. Degenen die dat niet deden, waren overwegend bereid om ook mee te doen, al twijfelde een enkeling. ‘Maar in principe vindt iedereen dit belangrijk.’ Met ingang van 1 januari 2028 stelt de provincie niveau 3 als voorwaarde aan de bouwbedrijven die ingehuurd worden. ‘Wij zijn niet de enige overheidsopdrachtgever die dat doet’, zegt Leijs. ‘Rijkswaterstaat werkt bijvoorbeeld ook met ViA en stelt daarbij eisen aan het veiligheidsbewustzijn van opdrachtnemers. Diverse andere provincies en waterschappen zullen volgen. Los van elkaar zitten we allemaal in dezelfde transitie. Wij horen van aannemers dat zij steeds meer uniformiteit zien in de werkwijze van de verschillende opdrachtgevers. Dat is mooi. Het maakt het voor aannemers alleen maar gemakkelijker.’

Politiek draagvlak

Volgens Pauwels is het belangrijk dat er ook politiek draagvlak is. ‘Daarom is er bewust voor gekozen dat een gedeputeerde vorig jaar de Governance Code Veiligheid in de Bouw onderschreven heeft. Een andere gedeputeerde, die veel affiniteit heeft met de Zeeuwse aannemerswereld, had ons ook al gevraagd of we in gesprek waren met Bouwend Zeeland. Dat waren we al, maar die betrokkenheid is fijn.’ Zeker als het gaat om het bepalen van de prijs is de houding van de politiek belangrijk. ‘Want als je stuurt op de laagste prijs, gaan mensen sneller werken en nemen ze meer risico’s, waardoor de kans op ongevallen toeneemt.’ Leijs zegt: ‘Realistisch plannen is belangrijk. Wij hanteren de regel dat je vanaf een bepaalde windkracht niet mag werken op de Zeelandbrug. Dus als je een planning maakt voor de herfst, moet je rekening houden met een buffer van een paar dagen. Ook daar letten we op.’

Nauwe samenwerking

Pauwels wijst ook op het belang van de vergewisplicht. ‘Dat betekent dat wij ons huiswerk goed moeten doen en zelf een V&G plan ontwerpfase opstellen waarbij goed nagedacht is over veiligheid en de juiste BTO (bouwkundige, technische en organisatorische) keuzes zijn gemaakt om de risico’s te minimaliseren. Voordat een project begint, moet je zeker weten dat alle risico’s geïnventariseerd zijn en de juiste beheersmaatregelen genomen en dat er een Veiligheids- en Gezondheidsplan uitvoeringsfase ligt dat aan de afgesproken criteria voldoet. We doen dat niet alleen bij projecten, maar ook bij beheer- en onderhoudswerkzaamheden.’ Hij vertelt dat de samenwerking tussen provincie en aannemers het afgelopen jaar nauwer is geworden. ‘We gaan met elkaar in gesprek voordat de projecten plaatsvinden. Hoe kunnen we dit zo goed mogelijk op papier zetten en ervoor zorgen dat de uitvoering ook daadwerkelijk veilig plaatsvindt?’ Leijs heeft de indruk dat aannemers de provincie zien als een transparante opdrachtgever. ‘We willen aannemers geen dingen van bovenaf opleggen, maar samen overleggen. Want veel dingen weten zij simpelweg beter dan wij. Dat willen we uitstralen.’

(Bron: MBO in de Bouw & Infra, Veiligheid in de praktijk, tekst Wilma van Hoeflaken) 

Bekijk de complete uitgave MBO in de Bouw & Infra, Veiligheid in de praktijk (okt 2026)

Meer berichten over ViA