ViA gaat naar Niveau 3 per 1 juli 2026 – waar gaat het om?

Aanscherping ViA‑eisen vanaf 1 juli 2026: Niveau 3 wordt verplicht

De eisen rond Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) worden aangescherpt. Vanaf 1 juli 2026 geldt een belangrijke wijziging die directe gevolgen heeft voor opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus in de bouw- en infraketen. Wat verandert er precies en waar moet je rekening mee houden?

Wat is ViA?

ViA (Veiligheid in Aanbestedingen) is de gezamenlijke afspraak om veiligheidsbewustzijn expliciet te eisen in aanbestedingen en contracten in de bouw-, weg-/water-/spoorinfra en installatietechniekbranche. ViA is een afspraak binnen de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) en is sinds 1 januari 2022 sectorbreed in gebruik.

Waarom ViA?

Te veel onveilige situaties ontstaan door een gebrek aan bewust veilig handelen. Met ViA hanteren opdrachtgevers, ontwerpers en opdrachtnemers hetzelfde niveau van veiligheidsbewustzijn en wordt dat de norm. Dat zorgt voor een eerlijke markt (level playing field) en versnelt de omslag naar zichtbaar veilig gedrag op de werkvloer.

Wat verandert er per 1 juli 2026 (Niveau 3)?

Vanaf 1 juli 2026 geldt minimaal Niveau 3 van de veiligheidsladder van Hudson voor alle opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus.

Wat blijft gelijk?

De ViA-eis geldt nog steeds voor opdrachten met een minimale contractwaarde vanaf € 100.000 en voor bedrijven met meer dan 5 medewerkers.

Bewijsmiddelen

Opdrachtnemers, leveranciers, adviesbureaus én opdrachtgevers tonen dit aan met een door de GCVB geaccepteerd bewijsmiddel (bijvoorbeeld SCL of SCL Light, conform de Handreiking ViA).

• Approved Self Assesement (ASA) vervalt en de SCL Light voor kleine organisaties is toegevoegd als bewijsmiddel.
• Geen risicomatrix meer: bewijsmiddelen worden gekozen op basis van het aantal medewerkers van de te certifiëren organisatie, binnen de randvoorwaarden van de handreiking ViA en de schemabeheerder NEN.

Let op: VCA-MAX is nog niet opgenomen als bewijsmiddel. Er loopt een gelijkwaardigheidsonderzoek (Universiteit Antwerpen en TNO) in opdracht van de GCVB. Uitsluitsel volgt. 

Wat betekent “Niveau 3” van Hudson?

Een volwassenheidsniveau 3 binnen de veiligheidscultuur betekent dat veiligheid structureel en systematisch is georganiseerd. Dit niveau onderscheidt zich duidelijk van niveau 2, doordat de organisatie de stap maakt:

• Van reageren na een incident → naar incidenten structureel onderzoeken en analyseren
  • Van het aanwijzen van schuldigen → naar kijken naar systemen en procedures
  • Van top-down zenden → naar gestructureerd communiceren mét ruimte voor feedback en dialoog
  • Van minimale naleving van procedures → naar procedures actief en consequent toepassen
  • Van ‘veiligheid is iets van het management’ → naar gedeelde verantwoordelijkheid, waarin iedereen bijdraagt en incidenten en afwijkingen meldt.

Doorlegplicht

Wanneer een Opdrachtnemer delen van het werk uitbesteedt aan Ketenpartners of Leveranciers, blijft hij verantwoordelijk voor het werken volgens het vereiste volwassenheidsniveau (Niveau 3). De Opdrachtnemer moet er daarom op toezien dat deze Ketenpartners en Leveranciers beschikken over een bewijsmiddel waaruit blijkt dat zij minimaal Niveau 3 hebben behaald.

Coulance

Voor ontwerpende en uitvoerende partijen geldt dat niveau 3 van Hudson de leidende norm is voor veiligheidscultuur per 1 juli 2026. De bestaande coulance voor ViA blijft gelden: na gunning van een opdracht heeft een bedrijf nog 90 dagen de tijd om aan te tonen dat het voldoet aan niveau 3. Voorwaarde hierbij is dat je kan aantonen dat een afspraak is ingepland met een certificerende instelling voor een audit op niveau 3. Kun je niet binnen 90 dagen aantonen dat je op niveau 3 opereert, dan word je in gebreke gesteld.

Meer berichten over ViA