Te veel onveilige situaties ontstaan door een gebrek aan bewust veilig handelen. Met ViA hanteren opdrachtgevers, ontwerpers en opdrachtnemers hetzelfde niveau van veiligheidsbewustzijn en wordt dat de norm. Dat zorgt voor een eerlijke markt (level playing field) en versnelt de omslag naar zichtbaar veilig gedrag op de werkvloer.

De GCVB heeft gekozen voor de Veiligheidscultuurladder (Safety Culture Ladder SCL) om de veiligheidscultuur binnen een organisatie te meten en vergelijken. De bewijsmiddelen vanuit SCL zijn gebasseerd op de veiligheidsladder van Hudson.

Nadat de ondertekenaars van de GCVB eerst zelf aan de slag zijn gegaan met ViA (door zich te laten auditen en certificeren op de SCL), zijn ze ViA als eis gaan stellen in de contracten. 

Zo ontstaat zowel bij opdrachtgevers als opdrachtnemers een gezamenlijke en eenduidige aanpak van alle partijen in de bouwketen, van initiatief tot sloop.

Het verbeteren van houding en gedrag op het gebied van veiligheid vraagt een investering van alle partijen in de bouwketen (van initiatief tot sloop) en van iedereen die in de bouw werkt. 

De Veiligheidscultuurladder (SCL) helpt organisaties intern te groeien op het gebied van veiligheid. Je leert samen, stap voor stap het bouwen en werken met elkaar veiliger te maken en het gesprek daarover aan te gaan. De SCL is gebaseerd op het theoretisch model van Hudson.

Veiligheid is niet langer een checklist, maar wordt geborgd in het gedrag van alle medewerkers en die van samenwerkende bedrijven. 

Certificering op de SCL Veiligheidscultuurladder is mogelijk en is daarmee een praktische norm. Er wordt een gedragsaudit uitgevoerd, geheel anders dan bij een systeemaudit of VCA. Omdat veilig werken steeds meer 'van binnenuit komt' merkt je de resultaten van je SCL-certificering ook bij je VCA-certificering. VCA is niet vergelijkbaar met SCL.

Een volwassenheidsniveau 3 binnen de veiligheidscultuur betekent dat veiligheid structureel en systematisch is georganiseerd. Dit niveau onderscheidt zich duidelijk van Niveau 2, doordat de organisatie de stap maakt:

• Van reageren na een incident → naar incidenten structureel onderzoeken en analyseren
• Van het aanwijzen van schuldigen → naar kijken naar systemen en procedures
• Van top-down zenden → naar gestructureerd communiceren mét ruimte voor feedback en dialoog
• Van minimale naleving van procedures → naar procedures actief en consequent toepassen
• Van ‘veiligheid is iets van het management’ → naar gedeelde verantwoordelijkheid, waarin iedereen bijdraagt en incidenten en afwijkingen meldt.

Hoe je ViA toepast voor jouw bedrijf en aantoont op welk niveau van de veiligheidsladder jouw bedrijf zich bevindt, is o.a. afhankelijk van de contractwaarde en het risico van de werkzaamheden.

Bedrijven tot 5 medewerkers of contracten tot € 100.000 zijn vrijgesteld.

Een audit voor veiligheidsgedrag gebeurt op bedrijfsniveau, maar mag ook op projectniveau. 

Bewijsmiddelen

Opdrachtnemers, leveranciers, adviesbureaus én opdrachtgevers tonen dit aan met een door de GCVB geaccepteerd bewijsmiddel (bijvoorbeeld SCL of SCL Light, conform de Handreiking ViA).

• Approved Self Assesement (ASA) vervalt en de SCL Light voor kleine organisaties is toegevoegd als bewijsmiddel.
  
  
• Geen risicomatrix meer: bewijsmiddelen worden gekozen op basis van het aantal medewerkers van de te certifiëren organisatie, binnen de randvoorwaarden van de handreiking ViA en de schemabeheerder NEN.

Let op: VCA-MAX is nog niet opgenomen als bewijsmiddel. Er loopt een gelijkwaardigheidsonderzoek (Universiteit Antwerpen en TNO) in opdracht van de GCVB. Uitsluitsel volgt.

Lees welke bewijs in jouw geval nodig is in de Handreiking (zie downloads onderaan voor de meest actuele versie).

Wanneer een opdrachtnemer delen van het werk uitbesteedt aan Ketenpartners of Leveranciers, blijft hij verantwoordelijk voor het werken volgens het vereiste volwassenheidsniveau (Niveau 3). De Opdrachtnemer moet er daarom op toezien dat deze Ketenpartners en Leveranciers beschikken over een bewijsmiddel waaruit blijkt dat zij minimaal Niveau 3 hebben behaald.

Per 1 juli 2026 zal Niveau 3 van de Veiligheidscultuurladder (SCL) als eis gaan gelden bij Veiligheid in Aanbesteding (ViA). Lees meer ...

GCVB onderzoekt de mogelijkheid van VCA-MAX als bewijsmiddel. Lees: ...

Begin 2026 is een vernieuwde Handreiking opgesteld (zie downloads onderaan voor de meest actuele versie). Lees meer ...

Per 1 juni 2025 heeft NEN de SCL Light voor kleine organisaties geintroduceerd als vervanging voor ASA (SA).

In het voorjaar van 2023 werd in opdracht van de GCVB een evaluatie uitgevoerd van de introductie en implementatie van ViA. Wat zijn de 8 kritische succesfactoren om verdere implementatie te verbeteren en ondersteunen. Lees meer ...

Introductie ViA in 2022

Het initiatief voor deze maatregel komt vanuit de Governance Code Veiligheid in de Bouw. Het voorstel is door middel van een draagvlaktoets onder verschillende brancheorganisaties en bedrijven (met name MKB) uitgevoerd.

Op basis daarvan zijn extra maatregelen genomen in toepassing en bewijslast om evenredigheid en de creatie van een ‘level playing field’ te waarborgen. Met deze toevoegingen wordt Veiligheid in Aanbestedingen binnen de sector dan ook breed gedragen.